Udar mózgu jest jedną z najczęstszych przyczyn długotrwałej niesamodzielności. Wielu pacjentów, mimo intensywnej rehabilitacji, przez miesiące lub lata zmaga się z problemami z chodzeniem, równowagą i wykonywaniem codziennych czynności. Nic dziwnego, że coraz częściej poszukuje się metod, które wspierają klasyczną rehabilitację i pomagają organizmowi odzyskać sprawność. Jedną z takich metod jest wibroterapia.
Najnowsza meta-analiza opublikowana w Journal of Clinical Medicine w 2025 roku objęła 13 kontrolowanych badań klinicznych z udziałem osób po udarze i szczegółowo oceniła wpływ wibroterapii na czynności dnia codziennego (ADL)
Czym jest wibroterapia i dlaczego jest stosowana po udarze?
Wibroterapia polega na oddziaływaniu kontrolowanych drgań mechanicznych na ciało – całościowo (wibracje ogólnoustrojowe, WBV) lub miejscowo (wibracje lokalne, FMV). Taki bodziec:
- aktywuje wrzeciona mięśniowe i czucie głębokie,
- pobudza układ nerwowy,
- ułatwia kontrolę napięcia mięśniowego i postawy,
- wspiera procesy neuroplastyczności.
Po udarze mózg musi „uczyć się ruchu na nowo”. Wibroterapia może stanowić bezpieczny impuls wspierający ten proces, szczególnie u osób z zaburzoną równowagą i kontrolą tułowia.
Na podstawie:
Seo JW, Kim JU, Kim JD, Seok JW. The Effects of Vibration Therapy on Activities of Daily Living After Stroke: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Clin Med. 2025 Oct 29;14(21):7682. doi: 10.3390/jcm14217682. PMID: 41227078; PMCID: PMC12608700.
Wibroterapia a codzienne funkcjonowanie – wyniki meta-analizy
Analiza 13 badań wykazała, że wibroterapia przynosi statystycznie istotną poprawę czynności dnia codziennego u osób po udarze (Hedges’ g ≈ 0,19). Oznacza to, że:
- wibroterapia nie jest „cudownym leczeniem”,
- ale może realnie wspierać rehabilitację, zwłaszcza przy odpowiednim schemacie stosowania.
Co istotne, autorzy podkreślają, że efekty nie są jednakowe we wszystkich obszarach funkcjonowania.
Największe korzyści: mobilność i funkcje ruchowe
Najlepsze efekty wibroterapii zaobserwowano w obszarze funkcji fizycznych i mobilności. W badaniach odnotowano poprawę m.in.:
- kontroli tułowia,
- stabilności posturalnej,
- zdolności chodzenia i przemieszczania się,
- równowagi w pozycji siedzącej i stojącej.
To właśnie te elementy są podstawą samodzielności po udarze – bez nich trudno mówić o bezpiecznym poruszaniu się czy wykonywaniu prostych czynności domowych. W tej domenie efekt wibroterapii był istotny statystycznie (g ≈ 0,32).
Dlaczego wibroterapia działa najlepiej w innymi metodami?
Meta-analiza nie wykazała jednoznacznej poprawy w obszarach takich jak:
- samoobsługa (np. ubieranie, mycie),
- jakość życia i uczestnictwo społeczne.
To ważna informacja. Autorzy podkreślają, że wyższe poziomy samodzielności zależą nie tylko od sprawności fizycznej, ale także od:
- funkcji poznawczych,
- emocji i motywacji,
- wsparcia otoczenia,
- adaptacji środowiska domowego.
Dlatego wibroterapia powinna być traktowana jako narzędzie wspierające ruch i stabilność, połączona z innymi metodami przywracania pełnej niezależności.
Kluczowy wniosek: liczba sesji ma znaczenie!
Jednym z najważniejszych odkryć analizy było wskazanie optymalnego „okna terapeutycznego”. Najlepsze efekty uzyskiwano przy:
13–24 zabiegi wibroterapii
Tylko tyle zabiegów wystarczy żeby uzyskać widoczne efekty leczenia po udarze- mniej niż 12 sesji – brak istotnych efektów,
- więcej niż 25 sesji – brak dalszego wzrostu skuteczności.
Najlepsze efekty uzyskiwano przy:
- 13–24 sesjach łącznie
- realizowanych przez 3–6 tygodni
- zwykle 3–5 razy w tygodniu
Nawet krótkie sesje (5–10 minut) przynosiły efekt, jeśli były systematyczne. W terapii lokalnej zaleca się zabiegi 30 minutowe.
To oznacza, że systematyczność i odpowiednia liczba zabiegów są ważniejsze niż intensywność czy czas pojedynczej sesji. Ten wniosek ma ogromne znaczenie praktyczne dla terapii domowej i planowania rehabilitacji.
Bezpieczeństwo wibroterapii po udarze
We wszystkich analizowanych badaniach:
- nie zgłaszano poważnych działań niepożądanych,
- nie odnotowano upadków, zawrotów głowy ani dolegliwości bólowych,
- terapia była dobrze tolerowana zarówno w fazie podostrej, jak i przewlekłej.
To potwierdza, że wibroterapia – stosowana zgodnie z zaleceniami – jest bezpiecznym uzupełnieniem rehabilitacji.
Jak najlepiej wykorzystać wibroterapię po udarze?
Zgodnie z wnioskami autorów, wibroterapia przynosi największe korzyści, gdy:
- jest elementem terapii skojarzonej, a nie zamiennikiem ćwiczeń,
- koncentruje się na poprawie stabilności, kontroli postawy i ruchu,
- jest stosowana regularnie, w seriach,
- wspiera przygotowanie organizmu do codziennej aktywności.
Podsumowanie – co warto zapamiętać?
Wibroterapia po udarze:
✔ wspiera mobilność i kontrolę ruchu
✔ pomaga poprawić stabilność i bezpieczeństwo poruszania się
✔ działa najlepiej przy 13–24 sesjach
✔ jest bezpieczna i nieinwazyjna
✔ stanowi wartościowe uzupełnienie rehabilitacji
Wibroterapia w wielu schorzeniach to nie skrót do pełnej samodzielności, ale realny krok w stronę sprawniejszego, bardziej stabilnego ciała.
Źródło:
Seo JW, Kim JU, Kim JD, Seok JW. The Effects of Vibration Therapy on Activities of Daily Living After Stroke: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Clin Med. 2025 Oct 29;14(21):7682. doi: 10.3390/jcm14217682. PMID: 41227078; PMCID: PMC12608700.
