Wibroterapia – czy można walczyć z nowotworem bez chemii i promieniowania?

Wystarczyła 1 godzina wibroterapii

W ostatnim czasie, na cenionym portalu medycznym PubMed – opublikowano badanie, gdzie wskazano, że drgania mechaniczne o niskiej częstotliwości potrafią dosłownie „wstrząsnąć” komórkami rakowymi i skłonić je do śmierci. Zespół z Japonii poddał komórki agresywnego nowotworu skóry (linia A431) godzinnej stymulacji mechanicznymi wibracjami o częstotliwości 20 Hz – to częstotliwość wykorzystywana w wibroterapii. Amplituda drgań wynosiła zaledwie około 140 mikrometrów, czyli mniej więcej grubość kartki papieru. Taki bodziec nie kojarzy się z niszczeniem czegokolwiek, a tymczasem komórki rakowe zostały nim śmiertelnie zaskoczone.

Najbardziej istotne informacje:

• W terapii zastosowano 1 godzinę wibroterapii o częstotliwości 20 Hz i niskiej amplitudzie.
• Komórki rakowe odebrały wibracje jako poważne zagrożenie i próbowały rozpaczliwie się bronić.
• Po upływie doby od zabiegu okazało się, że komórki rakowe zaczęły masowo umierać.
• Zdrowe komórki nie odczuły żadnych negatywnych skutków.

Stres, który niszczy komórki rakowe

Okazało się, że potrząsane komórki nowotworowe wpadły w poważne tarapaty metaboliczne i oksydacyjne. Mówiąc prościej – doświadczyły dużego stresu biologicznego. Wibracje sprawiły, że rak zaczął “głodować”: komórki nowotworowe A431 wyraźnie zwolniły tempo zużywania glukozy, swojego ulubionego „paliwa”. W pożywce, w której rosły, pozostawało więcej cukru niż zwykle, co wskazuje, że metabolizm nowotworu został zahamowany. Jednocześnie komórki te produkowały więcej ROS, czyli reaktywnych form tlenu – szkodliwych cząstek, które w nadmiarze uszkadzają komórkowe białka i DNA. Innymi słowy, drgania wywołały w komórkach rakowych burzę stresu oksydacyjnego. To tak, jakby nowotwór został wprowadzony w stan szoku, w którym sam siebie zatruwa wolnymi rodnikami.

Co więcej, komórki uruchomiły sygnały alarmowe na poziomie genów. Zaobserwowano gwałtowny wzrost aktywności genów HSP70 i HMGB1, które zwykle włączają się, gdy komórka przeżywa ekstremalny stres lub uszkodzenia. HSP70 to białko opiekuńcze, pomagające przetrwać komórkom w trudnych warunkach, a HMGB1 jest związany z uszkodzeniami komórek i często uwalniany, gdy komórki umierają. W komórkach A431 potraktowanych wibracjami poziomy mRNA tych genów poszybowały w górę zaraz po zakończeniu godzinnej sesji wstrząsów. To wyraźny znak, że rakowe komórki odebrały wibracje jako poważne zagrożenie i próbowały rozpaczliwie się bronić.

Anggayasti WL, Imashiro C, Morikura T, Miyata S, Funahashi A, Takemura K. Profiling the effect of low frequency mechanical vibration on the metabolic and oxidative stress responses of A431 carcinoma. FEBS Open Bio. 2025 Aug;15(8):1365-1375. doi: 10.1002/2211-5463.70055. Epub 2025 May 16. PMID: 40377000; PMCID: PMC12319701.

Rak w odwrocie – selektywna śmierć komórek nowotworowych

Najbardziej zdumiewające wydarzyło się jednak kilkanaście godzin później. Po upływie doby od zabiegu okazało się, że komórki rakowe zaczęły masowo umierać. Wszystko wskazuje na to, że wkroczył naturalny proces apoptozy, czyli zaprogramowanej śmierci komórki – coś w rodzaju biologicznego „samobójstwa” komórek, które nie są w stanie się naprawić. Naukowcy zaobserwowali typowe oznaki takiej śmierci: komórki zmieniały kształt, kurczyły się i odrywały od podłoża, co zwykle poprzedza rozpad komórki na drobne pęcherzyki. W ciągu 24 godzin od wibracyjnego potrząśnięcia, komórki nowotworowe A431 zaczęły ginąć jedna po drugiej. To tak, jakby ten godzinny „taneczny wstrząs” wyczerpał je i skazał na autodestrukcję.

Co ważne, zdrowe komórki nie odczuły żadnych negatywnych skutków. W tym samym eksperymencie badano dwie inne linie komórek: L929 (fibroblasty) oraz C2C12 (komórki mięśniowe) – są to zdrowe, niezłośliwe komórki pochodzenia mysiego. Poddane identycznym wibracjom, pozostały całkowicie niewzruszone – nie wykazywały oznak stresu, nie zwiększały produkcji ROS ani nie uruchamiały alarmowych genów, a przede wszystkim nie zaczęły obumierać. To fantastyczna wiadomość: sugeruje, że mechaniczna terapia może wybiórczo „atakować” komórki rakowe, oszczędzając zdrowe tkanki.

Nadzieja na nowatorską terapię

Wyniki tego badania budzą ogromne emocje i nadzieje. Zamiast zatruwać organizm chemioterapią czy naświetlać promieniowaniem, być może w przyszłości lekarze będą mogli wykorzystywać wibroterapię do walki z nowotworem. Taka mechaniczna terapia onkologiczna – nazywana czasem mechanomedycyną – brzmi jak science fiction, ale ma solidne podstawy naukowe. Już wcześniejsze eksperymenty sugerowały, że niskoczęstotliwościowe drgania mogą hamować rozwój komórek nowotworowych. Najnowsze odkrycie idzie o krok dalej, pokazując cały łańcuch zdarzeń: od metabolicznego szoku i stresu oksydacyjnego po śmierć komórki przez apoptozę, i to wszystko wywołane prostym fizycznym bodźcem.

Oczywiście, trzeba pamiętać, że na razie efekty te zaobserwowano w warunkach laboratoryjnych, na hodowlach komórek. To dopiero początek drogi – zanim ktoś wykorzysta wibracje do leczenia pacjentów, minie trochę czasu i potrzeba wielu dalszych badań. Jednak sama idea, że można zabić raka bez kropli chemii i bez promieniowania, a jedynie przy pomocy wibroterapii, jest niezwykle ekscytująca. Kto wie – być może w przyszłości onkolodzy będą leczyć nie tylko skalpelem, lekami czy laserem, ale także… wibroterapią, która dla naszych komórek jest bodźcem do działania, a dla komórek rakowych śmiertelnym ciosem.

Na podstawie:

Anggayasti WL, Imashiro C, Morikura T, Miyata S, Funahashi A, Takemura K. Profiling the effect of low frequency mechanical vibration on the metabolic and oxidative stress responses of A431 carcinoma. FEBS Open Bio. 2025 Aug;15(8):1365-1375. doi: 10.1002/2211-5463.70055. Epub 2025 May 16. PMID: 40377000; PMCID: PMC12319701.

Organizacje zajmujące się nowotworami w Polsce

W Polsce funkcjonują przede wszystkim fundacje i stowarzyszenia (np. Rak’n’Roll, Alivia, Kwiat Kobiecości, Sarcoma, OnkoCafe), które oferują wsparcie pacjentom i ich bliskim poprzez pomoc finansową, psychologiczną, rehabilitacyjną i edukacyjną, a także działają na rzecz poprawy opieki onkologicznej w kraju, m.in. poprzez tworzenie Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO) i organizację kampanii społecznych. Działają na rzecz różnych typów nowotworów, od ogólnej pomocy po specyficzne dla danych rodzajów raka (np. mięsaki, czerniak, rak jajnika, rak piersi). 

Kluczowe organizacje:

• Fundacje i stowarzyszenia wspierające pacjentów:
  • Rak’n’Roll Wygraj Życie!: Pomoc dla młodych dorosłych w chorobie nowotworowej.
  • Onkofundacja Alivia: Wsparcie finansowe, psychologiczne, organizacja zbiórek.
  • Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych (PKPO): Reprezentacja i wsparcie dla pacjentów.
  • Kwiat Kobiecości: Pomoc kobietom z rakiem szyjki macicy i jajnika.
  • Sarcoma: Wsparcie dla chorych na mięsaki i czerniaki.
  • Cancer Fighters: Pomoc dla dzieci i dorosłych chorych na raka, dzielenie się doświadczeniem.
  • OnkoCafe – Razem lepiej: Wsparcie psychoonkologiczne.
• Organizacje działające systemowo:
  • Krajowa Sieć Onkologiczna (KSO): Inicjatywa mająca na celu standaryzację leczenia i dostęp do opieki onkologicznej w Polsce.
  • Krajowy Rejestr Nowotworów: Populacyjny rejestr zbierający dane epidemiologiczne o nowotworach.
• Specjalistyczne:
  • Hematoonkologiczni: Stowarzyszenie wspierające chorych na nowotwory krwi (hematoonkologiczne).
  • Stowarzyszenie Chorych na Mięsaki i Czerniaki Sarcoma: Poradniki i pomoc dla pacjentów onkologicznych. 

Rodzaje wsparcia

• Finansowe: Zbiórki na leczenie, rehabilitację, zakup sprzętu (np. przez Onkofundusz).
• Psychologiczne: Psychoonkologia, grupy wsparcia, warsztaty (np. Centrum Psychoonkologii Unicorn).
• Edukacyjne: Kampanie (np. Różowy Październik dla raka piersi) i materiały informacyjne.
• Prawne i socjalne: Pomoc w dostępie do świadczeń ZUS. 

Koniec roku to moment, w którym możemy realnie wpłynąć na czyjeś życie. Zachęcamy do wsparcia fundacji i stowarzyszeń niosących pomoc pacjentom – nawet niewielki gest potrafi przynieść ogromną zmianę.

Redakcja Wibroterapia.com